1. gr. Kjörgengur til embættis biskups Íslands og vígslubiskups er hver guðfræðikandídat, sem fullnægir skilyrðum til þess að vera skipaður prestur í þjóðkirkjunni.
2. gr. Kosningarrétt við biskupskjör eiga
a) biskup Íslands, vígslubiskupar, sóknarprestar, prestar, héraðsprestar og sérþjónustuprestar, sbr. 33. gr. laga um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar nr. 78/1997. [Ennfremur þeir prestar, sem settir eru til þjónustu til lengri tíma en eins árs samfellt.] 1)
b) kennarar guðfræðideildar sem eru í föstum embættum eða störfum (prófessorar, dósentar eða lektorar) enda séu þeir guðfræðikandidatar
c) prestvígðir menn í föstu starfi innan þjóðkirkjunnar
d) leikmenn á kirkjuþingi
e) leikmenn, sem sitja í kirkjuráði
f) leikmaður í héraðsnefnd hvers prófastsdæmis, eða varamaður hans, sitji aðalmaður á kirkjuþingi. Auk aðalmanna, hafa kosningarrétt varamenn leikmanna í héraðsnefndum Reykjavíkurprófastsdæmis vestra, Reykjavíkurprófastsdæmis eystra og Kjalarnessprófastsdæmis.
[Skilyrði kosningarréttar er að kjósandi sé skráður í Þjóðkirkjuna við framlagningu kjörskrár.]2)
1) Starfsr. 736/2002, 1. gr. 2) Starfsr. 841/2003 1. gr.
3. gr. Kosningarrétt við vígslubiskupskjör eiga
a) biskup Íslands og vígslubiskupar í báðum vígslubiskupsumdæmum, svo og sóknarprestar, prestar og héraðsprestar í vígslubiskupsumdæminu og sérþjónustuprestar, sem hafa starfsstöð í vígslubiskupsumdæminu, sbr. 33. gr. laga um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar nr. 78/1997. [Ennfremur þeir prestar, sem settir eru til þjónustu til lengri tíma en eins árs samfellt.] 1)
b) kennarar guðfræðideildar sem eru í föstum embættum eða störfum (prófessorar, dósentar eða lektorar) enda séu þeir guðfræðikandidatar
c) prestvígðir menn í föstu starfi innan þjóðkirkjunnar í vígslubiskupsumdæminu
d) leikmenn úr vígslubiskupsumdæmi á kirkjuþingi
e) [leikmenn úr vígslubiskupsumdæmi sem sitja í Kirkjuráði.]3)
f) leikmaður í héraðsnefnd hvers prófastsdæmis í vígslubiskupsdæmi, eða varamaður hans, sitji aðalmaður á kirkjuþingi. Auk aðalmanna hafa kosningarrétt varamenn leikmanna í héraðsnefndum Reykjavíkurprófastsdæmis vestra, Reykjavíkurprófastsdæmis eystra og Kjalarnessprófastsdæmis, ef því er að skipta.
[Skilyrði kosningarréttar er að kjósandi sé skráður í Þjóðkirkjuna við framlagningu kjörskrár.]2)
1) Starfsr. 736/2002, 1. gr. 2) Starfsr. 841/2003 2. gr. 3) Starfsr. 841/2003 3. gr.
4. gr. Kjörstjórn við kirkjuþingskjör, sbr. starfsreglur um [kjör til kirkjuþings] 1), er jafnframt kjörstjórn við kjör samkvæmt starfsreglum þessum
1) Starfsreglur nr. 1030/2007 6 . gr.
5. gr. Kjörstjórn ákveður hvenær kosning skal fara fram og semur kjörskrá er miðist við 1. dag tiltekins mánaðar. Miða skal kosningarrétt og kjörgengi við embætti og störf þann dag. Kjörskrá skal liggja frammi á Biskupsstofu og hjá próföstum landsins í tvær vikur hið skemmsta frá auglýsingu, sbr. 3. mgr.
Heimilt er kjörstjórn að láta kjörskrá liggja frammi á fleiri stöðum svo og að birta hana á svæði þjóðkirkjunnar á Netinu.
Kjörstjórn auglýsir framlagningu kjörskrár og kærufrest svo og heimild til tilnefningar kjörgengs manns og frest til að skila tilnefningu sbr. 6. gr. í Lögbirtingablaði og tvisvar í Ríkisútvarpinu að lágmarki. Kærufrestur skal að jafnaði vera tvær vikur frá birtingu auglýsingar í Lögbirtingarblaði.
Á kjörskrá skal taka þá sem eru kosningarbærir sbr. 2. og 3. gr. eftir því sem við á, við lok kærufrests.
Kærur skulu hafa borist kjörstjórn með sannanlegum hætti fyrir kl. 16:00 á síðasta degi kærufrests, eða hafa verið póstlagðar í síðasta lagi þann dag. Kæruheimild er bundin við þá sem eru í þjóðkirkjunni á því tímamarki sem tiltekið er í 1. ml. 1. mgr. Kjörstjórn úrskurðar kærur eigi síðar en sjö dögum frá lokum kærufrests. Birta skal kæranda úrskurðinn án tafar í bréfi eða símskeyti.
Heimilt er að skjóta úrskurði kjörstjórnar til yfirkjörstjórnar, sbr. 12. gr., innan sjö daga frá því að kæranda er birtur úrskurðurinn. Slíkar kærur skulu hafa borist kjörstjórn eða yfirkjörstjórn með sannanlegum hætti fyrir kl. 16:00 á síðasta degi kærufrests, eða hafa verið póstlagðar í síðasta lagi þann dag. Kjörstjórn gengur endanlega frá kjörskrá þegar kærufrestir eru liðnir og úrlausn kjörstjórnar eða yfirkjörstjórnar um kærur liggur fyrir og skal hin endanlega kjörskrá miðast við lok kærufrests.
6. gr. Heimilt er þeim sem hafa kosningarrétt, sbr. 2. og 3. gr., að tilnefna kjörgengan mann sem biskupsefni eða vígslubiskupsefni. Til að tilnefning sé gild þurfa 10 af hundraði kosningabærra manna að lágmarki að standa að henni. Óheimilt er þó fleirum en 25 af hundraði kosningabærra manna að standa að tilnefningu hlutaðeigandi biskups - eða vígslubiskupsefnis. Enginn má tilnefna nema einn mann. Tilnefningar ásamt skriflegu samþykki hlutaðeigandi skal afhenda kjörstjórn eigi síðar en fjórum vikum eftir að auglýstur kærufrestur sbr. 5. gr., rennur út.
Tilnefningar skulu hafa borist kjörstjórn með sannanlegum hætti fyrir kl. 16:00 á síðasta degi skilafrests, eða hafa verið póstlagðar í síðasta lagi þann dag.
Kjörstjórn fer yfir framkomnar tilnefningar ef einhverjar eru og úrskurðar um gildi þeirra, þ.e. að sá lágmarks - og hámarksfjöldi manna sem áskilið er, standi að tilnefningu, að þeir hafi kosningarrétt samkvæmt endanlegri gerð kjörskrár, að hinn tilnefndi sé kjörgengur og hafi samþykkt tilnefninguna, svo og önnur atriði sem geta haft áhrif. Telji kjörstjórn að hafna beri tilnefningu skal hún birta hinum tilnefnda þá niðurstöðu án tafar í bréfi eða símskeyti. Kæra má niðurstöðu kjörstjórnar til yfirkjörstjórnar innan viku frá því að hún var kunngerð. Kæra skal hafa borist kjörstjórn eða yfirkjörstjórn með sannanlegum hætti fyrir kl. 16:00 á síðasta degi kærufrests, eða hafa verið póstlögð í síðasta lagi þann dag. Kæruheimild er bundin við þá sem tilnefndu og hinn tilnefnda. Yfirkjörstjórn úrskurðar innan viku um kæruna.
7. gr. Að lokinni endanlegri gerð kjörskrár og að fenginni endanlegri úrlausn um tilnefningar, sendir kjörstjórn þeim er kosningarrétt eiga, svo fljótt sem verða má, nauðsynleg kjörgögn:
a) kjörskrá
b) auðan kjörseðil með nöfnum þeirra sem tilnefndir hafa verið með gildum hætti auk auðrar línu sem kjósandi getur ritað nafn annars kjörgengs manns en tilnefnds á
c) óáritað umslag
d) eyðublað fyrir yfirlýsingu kjósanda um það að hann hafi kosið
e) umslag með utanáskrift kjörstjórnar
f) leiðbeining um það hvernig kosning fari fram.
Greina skal glögglega fyrir hvaða tíma kjörseðill skal sannanlega póstlagður. Ákveður kjörstjórn þann tíma. Að jafnaði skal miða við að kosningu sé lokið innan tveggja vikna frá útsendingu kjörgagna.
8. gr. Kosning skal vera skrifleg og leynileg.
Kjósandi ritar nafn þess sem hann vil kjósa á kjörseðil. Eigi skal hann undirrita kjörseðil eða auðkenna hann með öðrum hætti. Hann setur seðilinn síðan í óáritaða umslagið, sbr. 2. ml. 1. mgr. 5. gr. og lokar því, fyllir út eyðublaðið og undirritar, leggur gögnin í áritaða umslagið og sendir kjörstjórn það í ábyrgðarpósti.
9. gr. Kjörstjórn telur atkvæði eigi síðar en að viku liðinni frá þeim skilafresti á pósthús sem hún setur, sbr. 3. ml. 5. gr. og úrskurðar þau.
10. gr. Réttkjörinn biskup eða vígslubiskup er sá, sem fær meirihluta greiddra atkvæða. Ef enginn fær þann atkvæðafjölda skal kosið að nýju milli þeirra tveggja sem flest fengu atkvæði. Ef tveir fá jafnmörg atkvæði skal kosið milli þeirra. Ef fleiri en tveir fá jafnmörg atkvæði skal hlutkesti ráða milli hverra tveggja kosið er. Sá er réttkjörinn, sem fær þá flest atkvæði. [Verði atkvæði jöfn skal hlutkesti ráða.]1)
1) Starfsr. 841/2003 4. gr.
11. gr. Ef endurtaka þarf kosningu skv. 10. gr., gilda sömu reglur um þá kosningu, sbr. 7., 8., 9., 12. og 13. gr. starfsreglna þessara. Þó skal kjörseðill, sbr. b- lið 7. gr., einungis greina nöfn þeirra tveggja sem kosið er um.
12. gr. Heimilt er að kæra kosningar samkvæmt starfsreglum þessum, sbr. og 5 og 6. gr. Yfirkjörstjórn þjóðkirkjunnar, sbr. starfsreglur um [kjör til kirkjuþings] 1) fer með endanlegt úrskurðarvald í ágreiningsmálum vegna kosninga samkvæmt starfsreglum þessum. Fer um kærumál og meðferð þeirra eftir gildandi starfsreglum um yfirkjörstjórn á hverjum tíma eins og við getur átt, nema starfsreglur þessar mæli annan veg.
Rétt til að kæra kosningu samkvæmt starfsreglum þessum eiga þeir einir sem hafa kosningarrétt. Kærur vegna kosningar skulu hafa borist kjörstjórn eigi síðar en sjö dögum eftir að atkvæði eru talin, sbr. 7. gr. Slíkar kærur skulu hafa borist kjörstjórn með sannanlegum hætti fyrir kl. 16:00 á síðasta degi kærufrests, eða hafa verið póstlagðar í síðasta lagi þann dag. Leggur hún þær fyrir yfirkjörstjórn þjóðkirkjunnar til úrskurðar ásamt athugasemdum sínum. Yfirkjörstjórn úrskurðar innan viku um kæruna.
1) Starfsreglur nr. 1030/2007 6. gr.
13. gr. Þegar endanleg niðurstaða kosningar liggur fyrir tilkynnir kjörstjórn kirkjumálaráðherra úrslit kosningarinnar.
14. gr. Starfsreglur þessar sem settar eru samkvæmt heimild í 7., 8. og 17. gr. sbr. 59. gr. laga um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar nr. 78/1997 öðlast gildi 1. janúar 2001. Starfsreglur þessar skulu sæta endurskoðun á kirkjuþingi árið 2001.
