Vímuvarnastefna þjóðkirkjunnar

Fræðslu- og þjónustudeild kirkjunnar - febrúar 2000

Inngangsorð biskups

Kirkjuþing 1997 ályktaði að fela biskupi Íslands að skipa nefnd til að semja drög að stefnu þjóðkirkjunnar í vímuefnamálum.

Í nefndinni áttu sæti sr. Anna Sigríður Pálsdóttir, sr. Jakob Ágúst Hjálmarsson, sr. Karl V. Matthíasson, Snorri Welding, Stefán Jóhannsson og sr. Örn Bárður Jónsson. Nefndin leitaði álits ýmissa aðila og var tillaga að stefnumörkun lögð fyrir kirkjuþing 1998 og samþykkt í þeirri mynd sem hér liggur fyrir.

Engum blöðum er um það að fletta að áfengis- og vímuvandinn er einhver alvarlegasta vá sem að okkar menningu og samfélagi stafar. Þjóðkirkjan, með sinn breiða snertiflöt við heimili og þjóðlíf, hlýtur að láta sig það varða og leggja sitt af mörkum til varnar. Biðjandi, boðandi og þjónandi kirkja vill með helgihaldi sínu, fræðslu og kærleiksþjónustu efla lífsþrótt og von andspænis hverju því sem ógnar lífi og heill ungra sem gamalla.

Mér er það mikil gleði að fá að fylgja vímuvarnastefnu þjóðkirkjunnar úr hlaði. Ég hvet kirkjuna, leikfólk og presta í sóknum og söfnuðum landsins til að kynna sér þessa stefnumörkun vel og fylgja henni eftir. Þjónum Drottni með gleði! Náð hans og friður sé með öllum.

Karl Sigurbjörnsson

I. Þjóðkirkjan og vímuefnavandinn

Trúin á Guð og trúin á manninn

Kristin trú gengur út frá þeirri jákvæðu játningu að maðurinn sé skapaður í Guðs mynd sem karl og kona. Sú sýn er í senn fögur og uppörvandi. Kristin trú boðar að Guð hafi tekið sér stöðu við mannsins hlið í Jesú Kristi. Þar birtist Guð sem bróðirinn, vinurinn, huggarinn, læknirinn, frelsarinn. (1. Mós 1.26, Jóh 1.14, Lúk 19.10, Matt 9.20-22.) Umhyggja Guðs fyrir manninum og gjörvallri sköpun hans er sem rauður þráður í Biblíunni. Guð reisir við hið brotna og bindur um hið limlesta. Hin jákvæða sýn á rætur í sköpunarsögunni. Á krossinum gefur hann son sinn sem sektarfórn fyrir heiminn. Jesús, Guðssonurinn, leiddi í ljós þá elsku sem sigrar allt. Sú trú er afl í baráttu við böl og þjáningu í föllnum heimi syndar og svika, lævísi og lífsflótta. (Ef 2.8.) Veröldin er vettvangur sköpunar og endurlausnar. Þar er öllum falið hlutverk: Þú skalt elska náunga þinn eins og sjálfan þig. Elskið hvert annað. (Matt 22.39, Jóh 13.34.) Kirkjan hefur það hlutverk að boða Guðs orð svo að það verði raunverulegt og lifandi í lífi safnaða og einstaklinga. Hún stendur frammi fyrir sama verkefni og Jesús forðum: Að flytja fátækum gleðilegan boðskap, boða bandingjum lausn og blindum sýn, láta þjáða lausa og kunngjöra náðarár Drottins. (Lk 4.18-19.) Hér er slegið á strengi vonar og nýs upphafs. Miskunn Drottins er ný á hverjum morgni. Þess vegna gefst kirkjan aldrei upp í viðleitni sinni til þess að rétta hag þeirra sem standa höllum fæti. Boðskapur Jesú Krists og kraftur heilags anda megna að leiða menn frá myrkri til ljóss. (Jóh. 8.12.)

Viðhorf til fíknar

Maðurinn er skapaður til samfélags við Guð. Hann á ekki að hafa aðra guði, ekki láta eyðandi öfl fá vald yfir sér. Vímuefnaneysla er alvarlegt mein í íslensku samfélagi. Þjóðkirkjan tekur undir viðhorf Alþjóða heilbrigðismálastofnunarinnar (WHO) frá 1955 þar sem alkóhólismi er skilgreindur sem sjúkdómur og byggir viðhorf sitt til hvers konar fíknar á þeirri greiningar- og meðferðarþróun sem í kjölfar hennar hefur siglt á sviði læknisfræðinnar. Hún fagnar þróttmiklu starfi samtaka sem vinna gegn vímuefnaneyslu og þeirra sem veita sjúkum meðferð og vill taka höndum saman við þá í baráttunni fyrir heilbrigðara þjóðfélagi. Jafnframt þakkar þjóðkirkjan viðleitni hins opinbera í þessu efni en hvetur ríki og sveitarfélög enn til dáða. Þjóðkirkjan tekur einnig eindregna afstöðu gegn tóbaksreykingum þar sem leitt hefur verið í ljós hversu heilsuspillandi þær eru og jafnframt að þær geta myndað undirstöðu annarar fíknar. Auk þess leiða reykingar óásættanlega hættu yfir nærstatt fólk. Þjóðkirkjan styður eindregið það starf sem unnið er til að andæfa og útrýma reykingum.

Það er kunnara en frá þurfi að segja að bein tengsl eru á milli glæpa og afbrota af ýmsu tagi og vímuefnaneyslu. Vonbrigði, reiði, öfund, rótleysi, kvíði og vonleysi eru meðal fylgifiska vímunnar. Ávextir kristinnar trúar eru hins vegar allt aðrir: Gleði, fórnfýsi, festa, æðruleysi og bjartsýni. (Gal 5.22-23.)

II. Kirkjuleg þjónusta

Þjóðkirkjan hefur tekist á við vandamál vímuefnaneyslu með prédikun, fræðslu, sálgæslu og fyrirbæn. Starfsfólk hennar, prestar, djáknar og fleiri, hafa mikið á sig lagt til þess að hjálpa einstaklingum til þess að finna leið til bata og stutt fjölskyldur þeirra margvíslega. Ennfremur hefur félagsstarf sem styður þá sem glíma við vandann átt greiðan aðgang að safnaðarheimilum víða um land. Kristileg mótun, trú og bænalíf eru grundavallaratriði í forvörnum sem úrlausnum og rétt að benda sérstaklega á barna- og unglingastarf kirkjunnar í því sambandi. Heilbrigð fjölskylda er mikilvægur jarðvegur heilbrigðs persónuþroska. Þjóðkirkjan hefur birt í fjölskyldustefnu sinni vilja til þess að veita fjölskyldunni stuðning og ítrekar það sérstaklega í þessu samhengi. Kirkjan gegnir mikilvægu hlutverki í eflingu heilbrigðis og hamingju. Reynsla margra sem glíma við fíkn sína er sú að trúin skipti mestu máli til að öðlast frelsi frá vímunni. Kirkjuleg þjónusta er innt af hendi á þremur sviðum sem eru nefnd: Helgihald, fræðsla og kærleiksþjónusta. Öll þjónusta þjóðkirkjunnar hefur í sér fólgið, annaðhvort eða hvort tveggja í senn, forvarnagildi og hjálp í vanda. Brýnt er að starfsfólk þjóðkirkjunnar beiti sér markvisst í starfi sínu í baráttunni við vímuefnavandann.

Í helgihaldið sækir fólk trúarstyrkingu, leiðsögn og fyrirbæn. Þar er unnið uppbyggingarstarf sem tekur bæði til andlegrar eflingar einstaklingsins sem og til samfélagseflingar. Í helgihaldinu felst því mikilvægt tilboð til þeirra sem berjast við fíkn sína og hafa misst af félagslegum tengslum vegna neyslu sinnar. Í prédikuninni felst í senn leiðsögn og hvatning og í fyrirbæninni og máltíð Drottins gefast fólki tækifæri til þess að bera vanda sinn fram fyrir þann Guð sem elskar syndarann og á mátt til þess að brjóta hlekki sem mönnum reynist oft um megn. Með boðunarstarfi sínu hafa prestar umtalsverð áhrif á almenningsálitið og einnig á stjórnvöld.

Á fræðslusviðinu er unnið mikilsvert forvarnastarf. Börn frá leikskólaaldri til unglingsára fá fræðslu sem að haldi kemur, ekki síst í baráttunni við vímuefnavandann síðar á lífsleiðinni. Í foreldrastarfi, sem er í vexti hvarvetna, miðlar kirkjan uppeldislegum gildum og beinni aðstoð við foreldra í afar mikilsverðu uppeldisstarfi þeirra. Þetta hefst á grundvelli skírnar barnanna þar sem mikilvægt tækifæri skapast til endurnýjunar kynna við foreldrana með það að markmiði að skapa tengsl við safnaðarstarfið og styrkja með þeim kristileg uppeldisgildi. Í þessu efni eru fermingarstörfin sérstaklega mikilvæg. Þjóðkirkjan vill nýta það tækifæri sem í þeim felst sem best má verða til þess að knýta tengsl við unglinga og foreldra þeirra í sóknum landsins og fylgja þeim eftir að sínu leyti. Það gerir hún m.a. með tilboðum um samfélag unglinga í æskulýðsstarfi þjóðkirkjunnar. Þar er boðið upp á hollan félagsskap og styrkingu gilda sem varðað geta veg þeirra til farsældar. Á þessu sviði hefur þjóðkirkjan viljað leggja áherslu á samvinnu við skóla og íþróttahreyfingu, sem og foreldrafélög og -samtök. Hún hefur mikinn vilja til þess að þróa hana enn frekar.

Í kærleiksþjónustu þjóðkirkjunnar liggja helstu úrræði hennar til hjálpar í vanda. Sú þjónusta hefur lengst af verið í höndum presta og miskunnsamra náunga eins og hún birtist m.a. í samhjálparstarfi alkóhólista, kærleiksríkri aðstoð vina og ættingja. Nú hafa djáknar bæst í leikinn og ásamt prestunum veita þeir margvíslega aðstoð, með viðtölum, vitjunum, fyrirgreiðslu og vísun á þau úrræði sem þjóðfélagið hefur.

Þá heldur þjóðkirkjan úti margháttaðri þjónustu í gegnum fræðslu- og þjónustudeild, sérþjónustu sína og Fjölskylduþjónustu kirkjunnar og beinir henni m.a. að vímuefnavandanum. Sömuleiðis heldur hún þannig uppi samstarfi við aðra þá sem að þessum málum vinna af hálfu hins opinbera og áhugamannasamtaka.

III. Nýmæli og áhersluatriði

1. Biskupsstofa hugi að því að efla endurmenntun þjóna kirkjunnar. Í þessu efni sé miðað að því að prestar og djáknar hafi forsendur til greiningar vandans, séu jafnan vel að sér um þau úrræði sem eru fyrir hendi um meðferð fyrir vímuefnaneytendur og fylgist með þróun meðferðar og úrræða samfélagsins í baráttunni við vímuefnin.

Hugað verði að leiðum til að hvetja starfsfólk þjóðkirkjunnar til þess að afla sér sérmenntunnar á sviði vímuefnavarna og meðferðar áfengis- og fíkniefnasjúklinga.

2. Á fræðslu- og þjónustudeild verði sérstökum fulltrúa falið að vera í forsvari fyrir kirkjulegu starfi að áfengis- og vímuefnamálum, vinna að áframhaldandi þróun starfsins og annast tengsl við aðra aðila sem vinna að þessum málum í samfélaginu.

3. Þjóðkirkjan vill bjóða upp á sérstakt helgihald fyrir þá sem eiga við vímuefnavandann að etja. Þetta starf er að vaxa fram undir nafninu æðruleysismessur. Þjóðkirkjan vill að tilboð af líku tagi séu sem víðast í boði eftir ástæðum. Fræðslu- og þjónustudeild vaki yfir þróun þessa starfs og miðli því sem best reynist til annarra presta og safnaða með ráðgjöf og hvatningu.

4. Nú er unnið að þróun götustarfs í miðborg Reykjavíkur í samstarfi KFUM&K og Reykjavíkurprófastsdæma. Starfið er unnið á grundvelli þess vilja þjóðkirkjunnar að koma til móts við neyð mannanna hvar sem hún birtist. Miðborgarvandinn er tíðræddur og flókinn og mest svíður þeim, sem á þessum vettvangi starfa, umkomuleysi barna og unglinga sem ánetjast hafa fíkniefnum. Hlú þarf að þessu starfi og freista þess að skapa sem flestar útgönguleiðir fyrir ungt fólk úr vandanum og aðstoða það við að rjúfa þau bönd sem binda það við eymd fikniefnaneyslunnar og koma undir sig fótum á ný.

5. Prestar láti ekki óreglu sem þeim er kunn fram hjá sér fara án afskipta, þeir áminni, leiðbeini, hvetji og styði þá sem hlut eiga að máli svo sem þeim ber skylda til samkvæmt vígslubréfi sínu. Prestar gái að því að gera vímuefnavandann reglulega að umtalsefni í ræðu og riti í því skyni að afstaða kirkjunnar megi verða þeim til stuðnings og hvatningar sem til næst og vísað sé eindregið á þýðingu trúarinnar í bataferlinu.

Prestar hafi, ef með þarf, forgöngu um myndun og viðhald tengslanets með þeim sem hafa með vímuefnamál að gera, ss. heilbrigðisstarfsfólki, félagsþjónustu sveitarfélaga, löggæslu, skólastjórnendum og trúnaðarmönnum í AA og Al-Anon eftir því sem skipast kann.

6. Þjóðkirkjan setur sér að leggja sérstaka áherslu á þátttöku í baráttunni fyrir því að halda grunnskólanemendum frá neyslu áfengis og vímuefna og er einnig fús til samtarfs við framhaldsskólana um að vinna þar að hliðstæðu marki. Á vettvangi grunnskólanna koma oft í ljós þeir atferlisþættir hjá einstaklingum sem seinna eru líklegir til að leiða þá til skaðlegrar neyslu. Kirkjan þarf að koma sérstaklega til móts við þá, laða þá að starfi sínu og finna leiðir til þess að veita skóla og heimilum þeirra stuðning með kærleiksþjónustu sinni.

7. Þjóðkirkjan heimilar ekki að haldnar séu í húsakynnum hennar samkomur þar sem sterks áfengis er neytt og hefur hóf á þeim vínveitingum sem heimilaðar eru.

Greinargerð

Í þessari stefnuskrá er leitast við að marka stöðu þjóðkirkjunnar gagnvart áfengis- og fíkniefnabölinu, sýna kenningarlega stöðu hennar og taka afstöðu til áfengissýkinnar og þess starfs sem unnið er í landinu til að létta þetta böl. Þá er dregin upp mynd af því starfi sem þegar er unnið og varpað ljósi á gildi þess í þessu efni. Sérstaklega er svo bent á vaxtarbrodda og úrbætur sem álitin eru nauðsynleg eða mjög æskileg.

1. Endurmenntun og þjálfun starfsfólks þjóðkirkjunnar er lykilatriði í eflingu starfs kirkjunnar að vímuefnamálum. Langt er síðan á þetta var fyrst bent og sú viðleitni sem sýnd hefur verið í þessu efni hefur jafnan borið verulegan árangur. Þetta þarf að efla markvisst.

Þegar í vetur verði farið af stað með almennt námskeið sem nái til allra presta og djákna og miði að því að auðvelda þeim greiningu vandans í hinum einstöku tilfellum og kynna þeim þau úrræði sem þegar eru fyrir hendi, en ekki síst hvað áfengissýki er og hvaða lögmál stjórna fíkn manna.

Jafnframt skal undirbúið formlegt framhaldsnámskeið sem miði að því að skapa sérþekkingu í þjóðkirkjunni á eðli þessa vanda, meðferð og stuðningi við áfengissjúklinga og fjölskyldur þeirra. Leiðbeiningar um kristilega túlkun tólfsporaleiðarinnar hafa verið veittar í vaxandi mæli en það verður ekki gert án sérstakrar þjálfunar þeirra sem það starf eiga að inna af hendi.

Námið verði sett upp sem fjarnám með reglubundnum fyrirlestraflokkum. Til þessa leggi kirkjuráð nokkurt fé og hugi jafnframt að því að umbuna þeim sem það leggja á sig að stunda nám af þessu tagi. Áætlað er að 300.000 krónur gætu nægt til þess að reka námskeiðin á næsta ári.

2. Þjóðkirkjan hefur ekki haft neinn sérstakan viðbúnað vegna þessa mikla böls þjóðarinnar né lagt í kostnað þess vegna. Það er ekki í samræmi við þá ábyrgðartilfinningu sem býr í kirkjunni og ljóst kemur fram í starfi presta og safnaða víða um land. Nauðsynlegt er að málaflokkurinn hafi tiltekinn fulltrúa sem annist hann, þróun hans og tengsl.

Varðandi æskulýðsstarf kirkjunnar væri vert að huga að því að mennta og þjálfa starfsfólk sérstaklega til starfa á því sviði. Erlendis er skipulagt nám fyrir tómstundaráðgjafa (fritidspedagog) og mætti hugsa sér að því mætti koma við án mikils kostnaðar, t.d. við Kennaraháskóla Íslands.

3. Hlúa þarf vel að vaxtarbroddum í baráttunni við vímuefnavandann, nýta það sem vel reynist eftir því sem við á og vera vakandi yfir nýjungum, prófa þær og kanna hversu þær mega nýtast. Framtak Reykjavíkurprófastsdæma vísar á leið til þess að þróa nýjungar. Héraðsfundir þeirra hvöttu söfnuði til þess að leggja fram nokkurt fé til þess að styðja KFUM&K í merkilegu starfi á mikilvægum vettvangi og fróðlegt að fylgjast með hvernig til tekst nú þegar kominn er prestur til starfa í miðbæjarstarfinu.

4. Staða presta í söfnuðum er slík að fáir eiga sem þeir möguleika á að ganga inn í aðstæður sem markast af hömluleysi og fíkn. Það er ástæða til að huga að því að efla prestum kjark til íhlutunar í þessum efnum. Sömuleiðis hefur það gefið góðan árangur að starfa í virkum tengslum við aðra þá aðila sem að þessum verkefnum kunna að koma á hverjum stað.

5. Stjórnvöld - ríkið og Reykjavíkurborg - hafa tekið saman höndum undir kjörorðinu Ísland án vímuefna og hafa m.a. sett sér sérstakt markmið um að gera grunnskólana vímuefnalausa. Sjálfsagt er fyrir þjóðkirkjuna að taka líka í þann streng og efla samstarf sitt við skólana, heilsugæsluna, löggæsluna, meðferðar- og forvarnarstofnanir sem og félagasamtök sem ganga fram í baráttuni við vímuefnavandann. Kirkjan þarf að eiga vilja til að leita uppi einstaklinga í erfiðleikum með tilboði um hollan félagsskap og umhyggju á grundvelli kærleiksþjónustunnar.

6. Kirkjan þarf að huga að þeim skilaboðum sem hún gefur með húsreglum sínum og athæfi og setja mörk sem eru eðlileg og skynsamleg. Sums staðar er leyft að veita borðvín í safnaðarheimilum eða skála í kampavíni, en hvergi borin fram sterk vín og væri það frágangssök.

Álitsgerð kirkjuþings

Kirkjuþing þakkar þá stefnuskrá er lögð hefur verið fram af kirkjuráði um stefnumörkun þjóðkirkjunnar í vímuefnavandanum. Fagnar kirkjan því mikla starfi sem lagt er af mörkum gegn ofneyslu áfengis um leið og hún tekur eindregna afstöðu með þeim sem berjast gegn reykingum barna og ungmenna. Reykingum og áfengisdrykkju fylgir oft neysla annarra og alvarlegri fíkniefna. Jafnframt er bent á það heilsutjón sem fylgir reykingum og ofneyslu áfengis.

Kirkjuþing hvetur starfsmenn kirkjunnar til þess að styðja áfram við bak þeirra aðila er vinna gegn vímuefnaneyslu og sinna þeim vandamálum sem henni fylgir um leið og kirkjan sjálf tekst á við vandann með fræðslu, helgihaldi og kærleiksþjónustu. Byggir kærleiksþjónustan á leiðsögn og hvatningu en um leið styrkingu sjálfsvirðingar sem nauðsynleg er til þess að einstaklingurinn losni úr viðjum neyslu sinnar. Styðja þarf við kærleiksþjónustu og örva nýjungar á þessu sviði, eins og t.d. götustarf í miðborg Reykjavíkur og æðruleysismessur innan þjóðkirkjunnar. Æskilegt er að efla unglingastarf í söfnuðum landsins sem lið í baráttunni gegn vímuefnum. Eðlilegt er að fræðslu- og þjónustudeild kirkjunnar sé í forsvari fyrir þennan málaflokk, samræmi störf hans og tryggi eðlilegt samstarf við alla þá aðila sem vinna að forvörnum og meðferð á Íslandi.

Kirkjuþing fagnar þeim nýmælum og áherslum sem fram koma í stefnuskránni. Nauðsynlegt er að efla endurmenntun allra kirkjunnar þjóna á þessu sviði svo að þeir séu færir um að greina vímuefnavanda hjá skjólstæðingum sínum og kunni skil á þeim meðferðarúrræðum sem stofnanir í samfélaginu geta veitt. Í þessum efnum sem öðrum berum við nokkra ábyrgð á meðbræðrum okkar og systrum. Við eigum að gæta þeirra - og reyndar okkar sjálfra líka - því að hér er enginn undanskilinn. Vímuvarnastefna þjóðkirkjunnar þarf því líka að beinast inn á við, það er hvernig kirkjan tekur á slíkum vanda hjá sínum eigin starfsmönnum.

Kirkjunnar þjónar eiga með líferni sínu og framgöngu að vera öðrum til fyrirmyndar. Mikilvægt er að allar veislur á vegum kirkjunnar eða innan veggja hennar hafi ekki á sér yfirbragð áfengisdýrkunar. Varðandi útleigu á safnaðarsölum er mikilvægt að hver sóknarnefnd móti stefnu sína af ábyrgð. Í stefnuskránni eru ágætar ábendingar í þessu efni.

Í eðli sínu er allt kirkjustarf forvarnastarf. Kristin trú stuðlar að heilbrigðri mótun persónuleikans. Hún veitir svör við áleitnum tilvistarspurningum mannsins. Kristin trú hjálpar manninum að sættast við sjálfan sig og umhverfi sitt. Þannig vinnur trúin gegn lífsflótta og rótleysi, sem oft eru þættir í orsökum þess að maðurinn ánetjast eiturlyfjum.

Eftirmáli - aðstandendur vímuefnaneytenda

Í allri umræðu um hvernig styðja megi þau sem þjást vegna vímuefnavandans eru aðstandendur mikilvægur hópur sem ekki má gleyma. Aðstandendur vímuefnaneytenda, hvort sem um er að ræða maka, börn, foreldra o.s.frv., eiga oft í miklum erfiðleikum og þurfa á stuðningi að halda. Oftast er erfitt að nálgast vímuefnaneytandann sjálfan en auðveldara að ná til aðstandenda hans.

Aðstandendur þeirra sem eiga í vímuefnavanda eru fjölmargir. Í þeim hópi er að finna börn, unglinga, fullorðna og aldraða. Mörg þeirra leita til kirkjunnar, ekki endilega vegna vímuefnavandans heldur til að finna öryggi og hjálp í erfiðum aðstæðum. Börn og unglingar eru líkleg til að leita sér samfélags í kirkjunni í leit að andlegu heimili. Mikilvægt er að kirkjan bjóði þau velkomin og mæti þeim með skilningi. Hægt er að gera það með ýmsum hætti.

Mikilvægast er að tala um vandamálið. Vandi aðstandenda felst ekki síst í því að aldrei er talað um það sem er að hrjá þau. Nauðsynlegt er að hefja umræðuna. Ef fleiri aðilar ræða opinskátt um vímuefnavandann og afleiðingar hans, þá er líklegra að aðstandendur verði öruggari að ræða hann. Í safnaðarstarfi bjóðast fjölmörg tækifæri til umræðu og samtals og er nauðsynlegt að þetta málefni sé sérstaklega rætt og boðið upp á samtal fyrir þá sem það vilja. Upplýsingar um samtök og stofnanir sem vinna að vímuefnavandanum geta legið frammi og ennfremur bækur og rit sem komið geta að gagni. Hægt væri að bjóða upp á fræðslustundir um vímuefnavandann og afleiðingar hans á fjölskylduna og benda á leiðir til hjálpar. Mögulegt er að vinna slíkt í tengslum við þau samtök og aðila sem hafa með vímuefnamál að gera á viðkomandi svæði.

Í barna- og æskulýðsstarfi er góður vettvangur til að mæta þeim einstaklingum sem hugsanlega búa við vímuefnavanda. Rannsóknir sýna að meiri líkur séu á því að þau sem alast upp við vímuefnavanda verði síðar vímuefnaneytendur. Því er áríðandi að hjálpa þeim sem búa við vandann að finna þeim leiðir sér til styrkingar. Kirkjan þarf að sýna með starfi sínu að allir séu velkomnir og eigi heima innan hennar, líka þeir sem ekki búa við fullkomnar fjölskylduaðstæður. Stundum er of mikil áhersla lögð á fyrirmyndarfjölskylduna í ræðu og ritum kirkjunnar. Fólk sem býr við aðrar aðstæður finnur ekki samhljóm við það sem kirkjan boðar. Gott er ef hægt væri að koma þeim skilaboðum til fólks að kirkjan er samfélag venjulegs fólks sem er að glíma við að lifa og þar eiga allir heima.

Fræða þarf þjóna kirkjunnar um hvernig einkenni vímuefnavandans koma fram hjá aðstandendum. Með því að þekkja þau geta þjónar kirkjunnar mætt fólki í erfiðum aðstæðum og nálgast vímuefnaneytandann í gegnum fjölskylduna. Allir þeir sem búa við vímuefnavanda verða fyrir áhrifum og þurfa á stuðningi að halda. Kirkjan hefur hér mikilvægu hlutverki að gegna.

Petrína Mjöll Jóhannesdóttir, 
guðfræðingur og fræðslufulltrúi